پیشینه تاریخی کاخ گلستان

پیشینه تاریخی کاخ گلستان
اگر چه تاریخچه كاخ گلستان به زمان شاه عباس صفوی ( 988 ه.ق ) بر می گردد و بخشی از سفرنامه پیترو دلا واله (در سال 1028 ه.ق كه شهر تهران را با چنارستانی كه قصر سلطنتی را احاطه كرده بوده ، توصیف نموده است / سر آغازی بر ارگ سلطنتی ) خود موید این نكته است ، و در سلسله های بعد كم یا بیش نیز مو رد توجه واقع شده تا اینكه در عهد كریمخان زند ما بین سالهای 1173 تا 1180 ه.ق نیز این مجموعه با ساخت دیوانخانه ای دچار تغییرات اساسی گردیده ، ولی اهمیت واقعی ارگ را می توان به دوران آقا محمدخان قاجار نسبت داد .

وی در اواخر دوران زندیه و پس از مرگ كریمخان ( 1193 ه.ق ) از بحران داخلی ایران استفاده نموده ، ایلات قاجار را از دشت گرگان كه مركز سكونت آنان بود به دامنه های جنوبی البرز یعنی ولایات تهران و دامغان سوق داد و سعی كرد كه بتدریج راه خود را به طرف فارس یعنی مركز حكومت و قدرت زندیه باز كند . ( هر چند كه لرد كرزن در كتاب ایران و قضیه ایران ،

 
در باره انتخاب تهران به پایتختی توسط آقا محمد خان و ایجاد مقر سلطنتی در این شهر نزدیكی به املاك و مقر طایفه خویش در گرگان و نزدیكی به روس ها و تحت مراقبت داشتن آنها را جزء عوامل این انتخاب می شمارد .) آقا محمد خان بعد از غلبه بر لطفعلی خان زند در شعبان 1209 ه.ق به تهران برگشته و در نوروز 1210 ه.ق به نام پادشاه ایران تاجگذاری می كند .

این حركت آقا محمد خان به اهمیت ارگ سلطنتی بیش از پیش افزوده و در عهد فتحعلی شاه قاجار هم به خاطر تاجگذاری وی در این شهر ( 24 ربیع الاول 1212 ه.ق / 1797 میلادی در آستانه قرن 19 و همزمان با ناپلئون ) و هم بواسطه  خیالات شكو همند این پادشاه كاخ گلستان توسعه بیشتر و آراستگی بهتری را تجربه كرد .

در عهد ناصرالدین شاه قاجار ( تاجگذاری جمعه 21 ذی القعده 1264 ه.ق / كاخ گلستان ) كاخ گلستان بواسطه مدت حكومت وی ( قریب به 49 سال ) و دیدار او بعنوان اولین پادشاه ایران از اروپا در سه سفر خود به سال های 1290 ، 1295 و 1306 ه.ق دستخوش تغییرات اساسی و متاثر از اروپا گردید .

اگر چه در دوران سه پادشاه آخر سلسله قاجاریه ( مظفرالدین شاه ، محمد علی شاه و احمد شاه قاجار ) تا انقراض این سلسله (ربیع الثانی 1344 ه.ق / 9 آبان ماه 1304 ه.ش ) ارگ سلطنتی از لحاظ معماری تغییرات خاصی را به خود ندید ولی تاریخ آن با وقایع سیاسی فوق العاده موثری مانند انقلاب مشروطه و تبعات ناشی از آن توام و عجین گردید كه بخشی جدائی ناپذیر از حافظه تاریخی ملت ایران را تشكیل می دهد .

ارگ سلطنتی در سال های بعد از انقراض سلسله قاجار و به روی كار آمدن سلسله پهلوی شاهد تاجگذاری پهلوی اول ( 4 اردیبهشت 1305 ه.ش ) و پهلوی دوم ( 4 آبان 1346  ه.ش ) و همچنین بعضی از تغییرات و تصرفات در بافت خود بوده است كه ما آنها را ناروا و نا بجا می دانیم .

با این اوصاف ، كاخ گلستان با قدمتی كه از لحاظ حافظه تاریخی به 442 سال می رسد یكی از منحصر بفرد ترین مجمو عه های تاریخی ایران می باشد ، این مجموعه با این قدمت نه تنها بیانگر بخش مهمی از تاریخ هنر این مرز وبوم است بلكه بواسطه رخدادهای فوق العاده موثر اتفاق افتاده در آن یا به نوعی مرتبط با آن ، به مجموعه ای بی بدیل و سندی زنده از مهمترین بخش تاریخ ایران تبدیل گشته است .

هر چند كه كاخ گلستان در حال حاضر با وسعتی برابر با 5/4 هكتار ( یك دهم وسعت اولیه ) در بخشی از شهر تهران به صورتی عضوی غریب از اندام شهری از هم گسیخته واقع شده است و اطراف آن مملو از ساخت و سازهای جدید و بی هویت با عملكرد های نا همگن با اوست ولیكن باید

 
به رها سازی این مجموعه ارزشمند از معضلات منطقه ای كه در آن واقع است اقدام كرد و مجموعه كاخ گلستان را به تفكری كه در پی ایجاد منطقه و بافت تاریخی كه مشتمل بر موزه ملی ، میدان مشق و …. است پیوند داد .

مطالب خواندنی و جالب

گالری عکس های دیدنی و جالب

Xبستن تبلیغ
بواسیر
Xبستن تبلیغ
آنلاین بازی کنید