افتادگی پلك(پتوز)

به افتادگی پلك فوقانی پتوز گفته می شود. این افتادگی ممكن است خفیف بوده و یا تمامی مردمك را بپوشاند. در برخی موارد پتوز می تواند دید طبیعی را محدود و یا حتی بطور كامل مسدود نماید.

افتادگی پلك(پتوز)

 پتوز می تواند :

یك یا هر دو چشم را درگیر كند.
وراثتی باشد.
در بدو تولد بروز كند.
در سنین بالاتر اتفاق بیفتد.

 پتوز در كودكان :

پتوز مادرزادی به معنای وجود پتوز در بدو تولد می باشد. اگر كودكی با پتوز متوسط تا شدید متولد شود، ممكن است برای تكامل بینایی نیازمند درمان فوری باشد.
پتوز مادرزادی اغلب در اثر نقص در تكامل عضله بالابرنده پلك فوقانی كه عضله لواتور نام دارد، اتفاق می افتد. اگرچه معمولا یك اختلال مجزا می باشد، ولی در موارد مادرزادی، ممكن است همراه با اختلالات زیر باشد:

اختلال حركات چشمی
بیماری های عضلانی
تومورهای پلك یا سایر تومورها
اختلالات عصبی
عیوب انكساری
پتوز مادرزادی معمولا با گذشت زمان بهبود نمی یابد.

علائم و نشانه های پتوز كدامند ؟

شایعترین علامت آشكار پتوز در كودكان، افتادگی پلك می باشد. در پتوز مادرزادی، اغلب عدم تقارن چین پلك فوقانی وجود دارد. كودكان مبتلا به پتوز ممكن است برای دیدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم كنند یا ابروها را به سمت بالا بكشند. این مانورهای سر و صورت نشان می دهند كه كودك سعی می كند برای دیدن از هر دوچشم استفاده نماید. بعد از گذشت چند سال، این وضعیت های غیر طبیعی سر ممكن است منجر به اختلالات ظاهری سر و گردن شوند.

مشكلات ناشی از پتوز در كودكان كدامند ؟

شایع ترین اختلال جدی مرتبط با پتوز دوران كودكی، آمبلیوپی (تنبلی چشم) می باشد. به دو علت پتوز می تواند ایجاد تنبلی چشم كند:

انسداد مسیر بینایی در موارد پتوز شدید
ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید ناشی از آن
بعلاوه پتوز ممكن است در صورت وجود انحراف چشم آن را مخفی نماید و این مورد نیز می تواند منجر به تنبلی چشم شود.

پتوز مادرزادی چگونه درمان می شود ؟

در اغلب موارد، پتوز كودكان با جراحی درمان می شود. اگر تنبلی چشم هم وجود داشته باشد، ممكن است درمان با قرار دادن پوشش بر روی چشم سالم، استفاده از عینك یا قطره چشمی ضروری باشد. تشخیص لزوم انجام جراحی و انتخاب روش مناسب، بر اساس عوامل زیر صورت می گیرد:

سن كودك
درگیری یك یا هر دو پلك
شدت پتوز
قدرت عضلات بالا برنده و پایین آورنده  پلك
وضعیت حركات چشمی


در اوایل دوران زندگی معمولا ضرورتی به انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط پتوز وجود ندارد. هم در موارد مذكور و هم موارد شدیدی كه تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، باید به طور منظم  از نظر تنبلی چشم، عیوب انكساری و حالت های وابسته توسط چشم پزشك بررسی و در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند.

علل پتوز بالغین چیست ؟

شایعترین علت پتوز در بالغین، كشیدگی یا جداشدگی تاندون عضله لواتور از روی پلك می باشد. وقوع این فرایند ممكن است ناشی ازعلل زیر باشد:

افزایش سن
به دنبال جراحی كاتاراكت (آب مروارید) یا سایر جراحی های چشمی
ضربه به چشم

پتوز بالغین همچنین ممكن است عارضه ای از سایر بیماری ها مانند بیماری های عصبی یا عضلانی و در موارد نادر تومورهای حدقه چشم باشد كه عضله بالابرنده پلك یا عصب آن را درگیر می كنند

پتوز بالغین چگونه درمان می شود ؟

چشم پزشك می تواند بررسی جامعی  از مشكل شما به عمل آورده و راجع به روش های درمانی مختلف و عوارض وخطرات احتمالی آن ها اطلاعات لازم را در اختیار شما قرار دهد.
برای تشخیص علت پتوز و انتخاب بهترین روش درمانی ممكن است نیاز به انجام آزمایش خون، عكسبرداری های مخصوص و یا سایر آزمایشات باشد. در صورت یافتن علت زمینه ای باید ابتدا این مورد اصلاح گردد، اما در اغلب موارد، درمان نهایی جراحی است كه نوع جراحی نیز بر اساس شدت پتوز و سایر یافته های بالینی تعیین می گردد.

خطرات جراحی پتوز كدامند ؟

خطرات جراحی پتوز شامل عفونت، خونریزی و كاهش بینایی می باشد، ولی وقوع این عوارض بسیار نادر است. بلافاصله بعد از عمل، ممكن است چشم بطوركامل بسته نشود، ولی این عارضه معمولا مقطعی است. در طی این مدت می توان از قطره و پماد برای محافظت چشم استفاده نمود. اگرچه ظاهر پلك بطور قابل توجهی اصلاح می شود، اما ممكن است پلك ها كاملا قرینه به نظر نرسند. در اغلب موارد بعد از جراحی در نگاه به پایین پلك عمل شده نسبت به طرف مقابل مختصری بالاتر قرار می گیرد و شب ها مختصری باز می ماند كه این دو عارضه مشكل آفرین نیستند. در موارد نادر، حركات كامل پلك قابل برگشت نیست. در برخی موارد، ممكن است بیش از یك بار عمل جراحی لازم باشد.

خلاصه :

پتوز در بالغین و كودكان با انجام جراحی قابل درمان است و این درمان علاوه بر اصلاح وضعیت ظاهری می تواند باعث بهبود بینایی نیز شود. در پتوز كودكان، انجام معاینات منظم چشم پزشكی در سال های اول زندگی برای پیشگیری و درمان تنبلی احتمالی چشم از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
 
 

مطالب خواندنی و جالب

گالری عکس های دیدنی و جالب