از این آیه معلوم می‌شود كه، تسلط افكار شیطان بر انسان تدریجی و لحظه به لحظه است نه دفعی و ناگهانی. تمایلات شیطانی، مقدماتی دارد كه اسیران شهوت، كم‌كم در دامش گرفتار می‌آیند. زمزمه‌های دوستان ناباب، شركت در محافل نامناسب، ترغیب  تشویق آْلودگان، جملگی از عوامل تدریجی انحراف‌اند. شیطان، اول اندیشه گناه و نیات سوء خود را ماهرانه و پنهانی به قلب انسان القا می‌كند و كارهای زشت و پلید او را در نظرش زیبا جلوه می‌دهد و آوای خود را آرام آرام در گوش جانش سر می‌دهد، تا آن كسی را كه آماده است به سراغ مطلوبش ببرد.
از آن جا كه كار شیطان اغواگری و فریب است، باید زمینه‌ای مناسب برای نفوذ خویش داشته باشد. و این زمینه‌ها می‌تواند نقطه ضعف‌ها، حساسیت‌ها، محرومیت‌ها، عقده‌ها و به طور كلی صفات منفی باشد.
این كونه صفات، راه فعالیت و نفوذ قطعی را برای شیطان باز می‌گذارد و اسباب تسلط را برایش فراهم می‌آورد.
بنابراین، شهوات سركش، خودخواهی‌ها، حب جاه و مقام، حب مال و منال، حسادت‌ها، رقابت‌ها، شهرت‌طلبی و افزون خواهی‌ها، عقده‌های حقارت و خودكم بینی‌ها، همگی از دام‌های خطرناك شیطان‌اند. هر كس راه این امراض روانی را ببندد، به دام شیطان نخواهد افتاد.
وسوسه‌های تدریجی شیطان، همانند میكرب‌های بیماری‌زا هستند كه در همه جا وجود دارند. اما از نظر ابتلا، تنها آن گروه را مبتلا می‌سازند كه بر اثر ضعف بنیه، قدرت مقاومت در برابر میكروب را ندارند. قرآن، استیلا و تسلط شیطان را تنها بر كسانی می‌داند كه او را دوست خود گرفته‌اند و به اغوا و فریب شیطان برای خدای یكتا شرك آورده‌اند.
انسان در هر مرحله از ایمان، یا در هر سن و سالی كه باشد، گاه گاه احساس می‌كند كه نیروی توانمندی از درون، او را به سوی گناهی می‌خواند، كه این گونه حالات بیش‌تر در سال‌های جوانی خودنمایی می‌كند. در چنین حالتی، آدمی دچار وسوه‌های شیطانی گردیده و با مختصر غفلتی، ممكن است دچار لغزش شود. در این شرایط تنها راه نجات این است كه انسان از قدرت پنهان الهی مدد جوید و از درگاه  خداوند بخواهد تا در كنف حمایت خود، او را از شر شیطان و نفس اماره نجات دهد. خودش هم باید دقت كند كه هرگز با شیطان و شیطان‌صفتان یار و دمساز نشود و از شر آن‌ها پیوسته خود را دور نگه دارد.