لطفعلی آذر بیگدلی (1134- 1195 ق)، شاعر و نویسنده در اصفهان متولد شد. آذر مدتی در خدمت عادل شاه افشار سمت مستوفی و نویسنده داشت. در بیست سالگی شعر گفتن را آغاز كرد. نخست تخلص والد و سپس نكهت و عاقبت آذر را برگزید و مدتها در كنار شاعرانی همچون هاتف اصفهانی، میر مشتاق، رفیق اصفهانی و صباحی كاشانی از شعرای طراز اول زندیه محسوب می‌شد. او از شاعران پیشگام نهضت بازگشت به سبك عراقی بود «دیوان» شعرش حدود هفت هزار بیت بود كه در تاراج اصفهان از بین رفت وی در سال 1195 ق در قم در گذشت.
گروه : مشاهیر ملی
رشته : زبان و ادبیات فارسی
گرایش : شاعر و نویسنده
والدین و انساب : لطفعلی آذر بیگدلی، فرزند آقاخان بیگدلی شاملو است. آقا خان پدر وی از بزرگان طائفه شاملو بود. صاحب «فرهنگ سخنوران» آذر قمی را آذر بیگدلی می‌داند در صورتی كه شیخ آقا بزرگ تهرانی آذر قمی را آذر بن اخگر می داند كه او نیز از فرزند زادگان آذر بیگدلی است با چند واسطه.
خاطرات کودکی : مقارن فتنه افغان والدین لطفعلی آذر بیگدلی، او را به اجبار به قم بردند و پس از چهارده سال اقامت در این شهر در بدو جلوس نادر شاه به دلیل اینكه پدرش به حكومت لار و بنادر خلیج فارس انتخاب شد به شیراز سفر كرد و پس از فوت پدر با عم خود حاجی ولی بیگ مسرور به زیارت و انجام مناسك حج رفت سپس به مشهد و اصفهان نیز سفر كرد و در اصفهان مقیم گردید.
هم دوره ای ها و همکاران : لطفعلی آذر بیگدلی، مدتها در كنار شاعرانی همچون هاتف اصفهانی، میر مشتاق، رفیق اصفهانی و صباحی كاشانی از شعرای طراز اول زندیه محسوب می‌شد، بود.
زمان و علت فوت : لطفعلی آذر بیگدلی در سال 1195 ق در قم در گذشت.
مشاغل و سمتهای مورد تصدی : لطفعلی آذر بیگدلی مدتی در خدمت عادل شاه افشار سمت مستوفی و نویسنده داشت. در بیست سالگی شعر گفتن را آغاز كرد. نخست تخلص والد و سپس نكهت و عاقبت آذر را برگزید و مدتها در كنار شاعرانی همچون هاتف اصفهانی، میر مشتاق، رفیق اصفهانی و صباحی كاشانی از شعرای طراز اول زندیه محسوب می شد.
آرا و گرایشهای خاص : لطفعلی آذر بیگدلی، از شاعران پیشگام نهضت بازگشت به سبك عراقی بود.

---

آثار :
    1  «دیوان» شعرش حدود هفت هزار بیت بود كه در تاراج اصفهان از بین رفت
      2  آتشكده آذر
      ویژگی اثر : تذكره‌ای نفیس است به نام كریمخان زند .((تذكره آتشكده)) مشتمل است بر دو مجمره در شرح حال 842 تن از شعرای ایران و هند. مجمره اول حاوی یك((شعله)), سه((اخگر)) و یك((فروغ)) است كه در آن اطوار و اشعار شاهان و شاهزادگان ایران, توران, هندوستان و چند تن از امرای ترك آمده است. مجمره دوم مشتمل است بر دو((پرتو)) كه((پرتو)) اول به افكار و آرای معاصرین مولف اختصاص یافته و((پرتو)) دوم خاتمه كتاب است. گفتنی است این كتاب از روی نسخه چاپ سنگی(بمبئی 1277 ه‌) به چاپ رسیده است.
3  دفتر نه آسمان
      ویژگی اثر : شرح حال شعرای معاصر آذر
4  ساقی نامه
      5  مثنوی یوسف و زلیخا
      ویژگی اثر : این مثنوی بر وزن «گلشن راز» مشتمل هزار بر دوازده بیت كه از این مثنوی فقط نزدیك هزار و پانصد بیت را خود آذر در آتشكده آورده است.
6  مغنی نامه