همه ما خورش فسنجان را می‌شناسیم؛ همان خورشی كه با گردوی چرخ‌كرده و رب انار تهیه می‌شود؛ البته با كمی ‌تغییر، مثلاً بعضی‌ها به آن گوشت قلقلی اضافه می‌کنند و بعضی‌ها از گوشت مرغ استفاده می‌كنند. شمالی‌ها این خورش را با گوشت مرغابی می‌پزند و ترش و شیرین بودنش در میان اقوام مختلف، متفاوت است. خلاصه اینکه فسنجان انواع و اقسام مختلفی دارد و با هر تغییری كه در تركیبات تشكیل‌دهنده آن ایجاد می‌شود، نوع خاصی از آن آماده می‌شود؛ از فسنجان ماهی و هویج گرفته تا فسنجان كدو حلوایی و پسته. «فسنجان به» هم یکی از همین انواع است که این هفته می‌خواهیم درباره‌اش حرف بزنیم؛ شكل تازه‌ای از یک خورش قدیمی...


مواد لازم ( برای 4 نفر)
 
به ورقه ورقه شده                                         4   لیوان                                                240 كیلوكالری


مغز گردو                                                  20 عدد                                                   450 كیلوكالری


پیاز                                                         یك عدد بزرگ                                             25 كیلوكالری


رب انار                                                   5 قاشق غذاخوری                                        20 کیلوکالری


شكر                                                        2 قاشق غذاخوری                                        20 کیلوکالری


روغن مخصوص سرخ كردن                         2 قاشق غذاخوری                                       270 كیلوكالری


زعفران و نمك                                            به میزان دلخواه                                              صفر


طرز تهیه


ابتدا پیاز را خرد كرده و در كمی ‌روغن سرخ كنید. سپس به‌های خرد شده، گردو و ادویه‌ها، رب انار و شكر را به پیاز اضافه كنید و بعد از پنج دقیقه تفت دادن به آن كمی‌ آب بیفزایید. حرارت را ملایم كنید و هر از گاهی آن را هم بزنید تا خورش جا بیفتد و روغن بیندازد. بعد از گذشت یك ساعت، خورش‌تان آماده است و می‌توانید آن را به همراه كمی‌ برنج میل كنید.
این غذا تقریبا 1000 كیلوكالری انرژی دارد و در صورت تقسیم آن بین4 نفر، به هر نفر 250 كیلوكالری انرژی می‌رسد. اما اگر با 10 قاشق غذا خوری برنج و یك بشقاب سالاد همراهش کنید، این مقدار انژری به 500 كیلوكالری خواهد رسید. «به»؛ رفیق قلب

این میوه كه بیشتر برای نرمی ‌سینه و رفع تنگی نفس از آن استفاده می‌شود دارای خواصی دیگری نیز هست. مثلاً فیبر فراوانی كه در این میوه وجود دارد از بروز بیماری‌های قلبی جلوگیری می‌كند. به این ترتیب كه خوردن 200 گرم روزانه این میوه می‌تواند بروز این گروه از بیماری‌ها را تا 19 درصد كاهش دهد، البته بهتر است این مصرف روزانه «به»، به صورت پخته شده یا كمپوت شده باشد زیرا این میوه سنگین بوده و می‌تواند مشكلات هضمی ‌به بار آورد. به علاوه كسانی كه مشكل معده و یا روده دارند می‌توانند از این میوه استفاده كنند زیرا ضدتورم بوده و در تقویت عملكرد این دستگاه (دستگاه گوارش) بسیار مؤثر است. به‌علاوه، این میوه شبیه سیب سرشار از پكتین است. به این دلیل مصرف‌اش برای كسانی كه به اسهال دچار هستند، توصیه می‌شود. به‌علاوه، بوی خوش آن آرامش‌بخش بوده و می‌تواند شدت هر نوع عصبانیتی را بكاهد. فراموش نكنید كه مصرف این میوه برای كسانی كه به دلیل سرماخوردگی زیاد سرفه می‌كنند نیز می‌تواند كمك‌كننده باشد. گردو؛ دشمن اگزما

می‌دانید كه این مغزه پرچرب است، یعنی مملو از اسیدهای چرب غیراشباع بوده بنابراین باید در نگهداری آن دقت به خرج داد. به علاوه، در این فصل پرحساسیت توصیه می‌شود كه از گردو استفاده كنید، البته در حد متعادل زیرا ضداگزما بوده و دارای تركیبات پلی‌فنولی است كه از تحریك شدن سلول‌ها توسط عوامل حساسیت‌زای محیط جلوگیری می‌كند. بنابراین اگر مشكل اضافه وزن ندارید بهتر است این مغزه را در برنامه غذایی روزانه‌تان بگنجانید. یادتان باشد كه عادت داشتن به خوردن این مغزه ضدعفونت‌های میكروبی نیز هست زیرا داشتن مس فراوان كه یكی از املاح مؤثر در تقویت سیستم ایمنی است، از بروز عفونت‌های ویروسی و باكتریایی كه با شروع فصل سرما به اوج خود می‌رسند، به میزان قابل توجهی جلوگیری خواهد كرد.

ترشی رب انار

این گزینه در فسنجان می‌تواند جایگزین مناسبی برای شكر باشد كه افزایش‌دهنده كالری است، به خصوص در افرادی كه مشكل اضافه وزن و چاقی دارند. البته خواصی را به آن نسبت می‌دهند كه عبارت‌اند از: تصفیه‌كنندگی خون و مؤثر در خون‌سازی زیرا این دو ویژگی را انار داشته و در رب آن نیز با كمی ‌تفاوت دیده می‌شود. در ضمن، متخصصان طب سنتی معتقدند كه انار و ر‌ب‌اش هر دو طبع سردی دارند و افزودن‌شان به غذاهایی مانند فسنجان كه سرشار از گردو با طبع گرم است، می‌تواند به متعادل شدن طبع غذا كمك كند تا فرد بعد از خوردن با علایم گرمی ‌و سردی رو‌به‌رو نشود. اما یادتان باشد كه رب انار تهیه شده از انار ترش و شیرین از نظر خواص كمی ‌‌متفاوت‌اند. به این دلیل مصرف هر یك برای منظوری خاص توصیه می‌شود. مثلا افرادی كه مشكل معده دارند بهتر است از رب انار تهیه شده از انار ترش استفاده نكنند.


همراه این غذا


این خورش مانند بیشتر خورش‌ها به همراه برنج میل می‌شود. البته بهتر است كه یك بشقاب سبزی خوردن تازه و یا كمی ‌سالاد چاشنی زده شده با آب نارنج را نیز با آن همراه كنید. چه بهتر كه با این غذا یك لیوان دوغ بدون نمك و بدون گاز را هم میل كنید. البته در صورت اضافه وزن بهترین نوشیدنی به همراه این غذا آب خواهد بود.


ماندگی و کهنگی


در صورت اضافه آمدن، می‌توانید خورش‌تان را در ظرفی كه در آن محكم بسته می‌شود ریخته و در یخچال قرار دهید. یادتان باشد كه این غذا سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع است بنابراین قرار دادن آن در ظرفی بدون در و بودن در معرض اكسیژن هوا موجب اكسید شدن چربی‌ها شده و خوردن این خورش به صلاح مصرف‌كننده نخواهد بود.


اگر كم‌خونی دارید


بهتر است در غذای‌تان از گوشت قرمز و یا مرغ آب‌پز شده نیز استفاده كرده و نوشیدنی همراه آن را شربت آب‌لیموی تازه انتخاب كنید. یادتان باشد كه زیاده‌روی در مصرف سبزیجات می‌تواند به ضرر شما تمام شود. حتی می‌توانید در كنار گردو كمی‌ هم مغز پسته و فندق خرد شده را كه منبع آهن گیاهی هستند، اضافه كنید.


اگر چربی خون‌تان بالاست


از آنجا كه باید میزان چربی دریافتی، چه چربی خوب و چه چربی بد را در رژیم غذایی‌تان كنترل شده مصرف كنید، بگذارید تا خورش‌تان در یخچال سرد شود، سپس روغن‌اش روی سطح آمده و از آن جدا شود، سپس روغن را برداشته و كمی ‌از خورش باقی مانده را میل كنید البته با یك بشقاب بزرگ سالاد سبزیجات تازه.


اگر لاغر هستید


این غذا به دلیل چرب بودن و دارا بودن چربی‌های مفید برای شمایی كه كمبود وزن دارید، بسیار مناسب است. البته چه بهتر كه در آن گوشت مرغ نیز افزوده و به همراه كمی ‌سالاد و دوغ كم‌نمك آن را میل كنید. البته از آنجا كه روغن زیاد مانع از خوردن شما می‌شود بهتر است آن را با گردوی كمتر و كمی ‌ترش‌تر تهیه كنید تا به این ترتیب حجم مناسبی از غذا خورده شود.