شاید دیده باشید آدم‌هایی را که سن ‌شان به‌ نظر خیلی بیشتر یا کمتر از سن شناسنامه‌ ای ‌شان به‌ نظر می ‌رسد. آن ها خیلی جوان ‌تر یا خیلی ‌مسن ‌تر از سن واقعی ‌شان به‌ نظر می ‌رسند. هیچ فکر کرده‌اید که رمز این جوان ماندن یا پیر شدن بی‌ حساب ‌و کتاب در چیست؟ خیلی ‌ها تصور می‌ کنند به کسانی که چهره ‌شان جوان می ‌ماند، خوش می ‌گذرد و برعکس، آن هایی که زیر بار مشکلات زندگی خم می ‌شوند، زودتر صورت ‌شان چروک برمی ‌دارد. ولی پزشکان قضیه را پیچیده‌ تر از این حرف‌ ها می ‌بینند. از بحث ژنتیک که بگذریم، پزشکان به 3 متهم زیر در پیر شدن نابهنگام آدم‌ ها مشکوک هستند.

سیگار؛ متهم شماره 1

فستیوال دوقلوها در اوهایوی آمریکا فرصت خوبی برای دانشمندان است که به بسیاری از پرسش‌ های خود پاسخ دهند. دوقلوها آن هم در یک فستیوال سالانه در کنار هم ذخایر خدادادی خوبی هستند که دانشمندان بتوانند این کپی‌ های ژنتیکی دقیقا مثل هم را از لحاظ عوامل محیطی که آن ها را از یکدیگر متمایز می ‌سازد، مورد بررسی قرار دهند. دانشمندان می‌ گویند دوقلوها از نظر ژنتیکی دقیقا مشابه یکدیگر هستند و این سبک زندگی، شیوه و عادات روزانه آن ها است که چهره و ظاهرشان را از یکدیگر متمایز می ‌سازد. این محققان می ‌گویند وقتی ما تصاویر بیش از 186 دوقلو را در کنار یکدیگر قرار داده و با هم مقایسه کردیم به این نتیجه رسیدیم که دوقلوهایی که دقیقا خصوصیات ارثی یکسانی دارند، ظاهری متفاوت دارند. هر قلی که در طول زندگی سیگار می ‌کشد، چهره تکیده ‌تری دارد و در اطراف چشمان و لب‌هایش خطوط ریزی شکل گرفته است، صورتش پر از چین و چروک است و در کل پیرتر از خواهر یا برادر خود به نظر می ‌رسد. این دانشمندان می ‌گویند سیگار کشیدن باعث تنگی عروق زیر پوست صورت می ‌شود و خون نمی‌ تواند به راحتی به سلول ‌های صورت برسد و این باعث می ‌شود که سلول‌ ها و بافت صورت زودتر آسیب ببینند و چروک بخورند. سیگار کشیدن باعث می ‌شود پوست رطوبتش را خیلی آسان از دست بدهد و خشک‌ تر به نظر برسد.

خورشید؛ متهم شماره 2

متهم شماره دوی پیر کردن زودرس آدم‌ها، نور خورشید است. دانشمندان پس از بررسی هزاران دوقلو به این نتیجه رسیده‌اند که آفتاب دردسرهای زیادی را در پوست و چهره ایجاد می ‌کند. آنها در بررسی دو دوقلوی 72 ساله که یکی در هاوایی که به شدت آفتاب می‌ تابد و دیگری در بالتیمور که خبری از آفتاب نیست زندگی می ‌کند مشاهده کردند، خواهری که در هاوایی زندگی می‌ کند چین و چروک‌ های بیشتری در اطراف صورت، چشم‌ ها و دهانش دارد. تابش نور خورشید به پوست و عدم استفاده از کرم‌های ضدآفتاب و عینک آفتابی مناسب موجب می‌ شود پوست خیلی آسان‌ چروک بر‌دارد.

استرس؛ متهم شماره 3

حتما شما هم شنیده‌اید که فلانی پس از طلاق، خیلی پیر شده است البته دانشمندان هم با مردم عادی هم‌عقیده‌  هستند. آن ها می‌ گویند استرس و فشار روحی در زندگی مثل طلاق و یا مرگ همسر و مشکلات مالی در خانواده می ‌تواند انسان‌ ها را زودتر پیر ‌کند. استرس می‌ تواند باعث چروک خوردن پوست و به وجود آمدن حلقه‌ های سیاه اطراف چشم شود. استرس و انقباض دایمی عضلات حالت ‌دهنده ی صورت باعث کشیده شدن بیش از حد پوست شما می ‌شود و این کشیدگی دایمی پوست باعث چین و چروک خوردن پوست ‌می گردد. کسانی که دچار سردردهای میگرنی هستند و یا دایم عصبی هستند و اخم می‌ کنند صورت ‌شان معمولا بیش از هم‌ سن و سال‌ های‌ شان چین و چروک دارد و پیرتر به نظر می ‌رسند.
چه باید کرد؟

دانشمندان به شما توصیه می‌ کنند که اگر دوست دارید زودتر از سن شناسنامه‌ ی‌ تان پیر نشوید، باید سبک زندگی‌ تان را تغییر دهید. حقیقت این است که رفتارهای شخصی و اجتماعی‌ ما است که این حکم را در زندگی ما ایفا می ‌کند. رفتارهای خاصی در زندگی برای پوست حکم سم را دارند و ممکن است شما را در لحظات بسیار کوتاهی پیر کنند. اگر این رفتارها در طول سال‌ ها تکرار شوند، می ‌توانند آثار مخرب خود را روی پوست به جا بگذارند.
خبر خوب ما این است که اگر شما این عادت‌ های بد را کنار بگذارید و سبک زندگی‌ تان را به سمت یک زندگی سالم تغییر دهید، این آثار مخرب روی پوست شما متوقف شده و یا حتی برعکس می‌ شوند و بهبود می‌ یابند چون پوست ما این توانایی فوق ‌العاده را دارد که آسیب ‌های خود را جبران کند. وقتی شما به یک شیوه زندگی سالم‌ خو بگیرید، می ‌توانید بمب ساعتی پیری را در چهره خودتان‌ خنثی کنید.

پژوهش‌های نو و راه و روش‌های نو

پژوهش‌ها نشان می ‌دهد که ورزش و خوردن غذای مناسب میزان آنزیم‌ های مقاوم‌ کننده بدن در برابر پیری را افزایش می ‌دهد. سالم خوردن احتمالا فعالیت "تلومرز" را افزایش می ‌دهد که خود می ‌تواند عاملی برای افزایش طول عمر باشد. پژوهشی که در آمریکا روی 24 مرد انجام شده نشان می ‌دهد که زندگی سالم باعث شده به ‌طور متوسط سطح "تلومرز" در آنها 29 درصد افزایش پیدا کند. تلومرز، تلومرها را بازسازی کرده و طول آن ها را افزایش می ‌دهد. تلومرها قسمتی از سلسله تکراری DNA هستند که در انتهای کروموزوم ‌ها قرار دارند و آن ها را در برابر صدمات محافظت می‌ کنند. وقتی سن افراد بالا می ‌رود، تلومرها کوتاه ‌تر می ‌شوند و احتمال از بین رفتن سلول ها بیشتر می ‌شود. کشیدن سیگار، چاقی بیش از حد، و زندگی کم‌ تحرک باعث می‌ شود که تلومرها از اندازه متوسط کوتا‌ه ‌تر شوند. پروفسور دین اورنیش و تیم پژوهشی او در مرکز پژوهشی طب پیشگیری کالیفرنیا درصدد برآمدند که ببینند آیا تغییر در عادات زندگی می ‌تواند این روند را معکوس کند. آنها از 30 مرد، همه با ریسک پایین سرطان پروستات خواستند که در یک آزمایش سه ماهه شرکت کنند که در آن سبک زندگی ‌شان به ‌طور کامل تغییر کند.

این تغییر در سبک زندگی شامل رژیم غذایی پر از سبزیجات، میوه، قرص ‌های ویتامین و روغن ماهی و همچنین ورزش و کلاس‌ های مقابله با استرس، تکنیک‌ های آرام‌ بخش و تنفس صحیح بود. فعالیت تلومرز در ابتدا و انتهای این دوره اندازه‌گیری شد. بین 24 مردی که اطلاعات کافی برای تحلیل داشتند، رگ ‌های خونی تلومرز به‌ طور متوسط به اندازه 29 درصد افزایش داشت. افزایش فعالیت تلومرز با کاهش کلسترول بد و همچنین کاهش افکار تهاجمی ‌که بخشی از استرس به شمار می ‌رود، مرتبط شناخته شد. پژوهشگران می ‌گویند که هنوز نمی ‌شود مطمئن بود که افزایش فعالیت تلومرز به افزایش طول تلومرها منجر شود، اما شواهد نشان می ‌دهند که کوتاهی تلومرها و فعالیت کم تلومرز، ممکن است از عوامل مهم خطرزا در ابتلا به سرطان و بیماری ‌های عروقی باشد. این تیم پژوهشی عقیده دارد که این یافته‌ ها می ‌تواند انگیزه قدرتمندی برای افراد باشد تا سبک زندگی ‌شان را تغییر دهند. آن ها می ‌گویند که سبک و عادات زندگی می ‌تواند روی تلومرها تاثیر بگذارد. دانستن این که رژیم غذایی، استرس، یا هردو باعث این تاثیر می ‌شوند، خود موضوع جالبی است.