عوامل پیدایش جوش صورت و روش های موثر برای درمان آکنه

عوامل پیدایش جوش صورت و آکنه

 

جوش صورت یا آکنه یکی از شایع ترین مشکلات پوستی است که فقط به دوران نوجوانی محدود نمی شود و ممکن است در بزرگسالی نیز ادامه پیدا کند. تغییرات هورمونی، افزایش تولید چربی پوست، بسته شدن فولیکول های مو، التهاب و عوامل ژنتیکی از مهم ترین عوامل ایجاد یا تشدید آکنه هستند.

 

 

با وجود اینکه جوش صورت معمولا خطر جدی برای سلامت ایجاد نمی کند، اما در صورت شدید بودن یا دستکاری مداوم می تواند باعث ایجاد لک و جای جوش شود. خوشبختانه روش های موثری برای کنترل آکنه وجوش وجود دارد و انتخاب روش درمان به نوع و شدت جوش ها بستگی دارد.

 

آکنه یا جوش صورت چگونه ایجاد می شود؟

 

 

آکنه در اطراف فولیکول های مو و غدد چربی پوست شکل می گیرد. وقتی تولید سبوم افزایش پیدا کند و سلول های مرده پوست نیز در دهانه فولیکول تجمع پیدا کنند، منافذ پوست ممکن است مسدود شوند.

 

این انسداد می تواند زمینه ایجاد انواع مختلف جوش، از جوش های سرسیاه و سرسفید گرفته تا جوش های قرمز، چرکی و عمیق را فراهم کند. التهاب نیز نقش مهمی در ایجاد ضایعات التهابی آکنه دارد.

 

بنابراین برخلاف یک تصور قدیمی، جوش صورت فقط به دلیل کثیف بودن پوست ایجاد نمی شود و شست وشوی بیش از حد نیز می تواند پوست را تحریک کرده و وضعیت آکنه را بدتر کند.

 

مهم ترین عوامل ایجاد جوش صورت

 

 

1. تغییرات هورمونی

 

 

هورمون ها یکی از عوامل مهم ایجاد آکنه هستند. افزایش فعالیت هورمون های آندروژنی می تواند غدد چربی را فعال تر کرده و تولید سبوم را افزایش دهد. به همین دلیل آکنه در دوران بلوغ بسیار شایع است.

 

تغییرات هورمونی در برخی زنان نیز می تواند باعث ایجاد یا تشدید جوش ها، به ویژه در اطراف چانه و خط فک، شود. در بعضی افراد، آکنه بزرگسالی می تواند با مشکلات هورمونی زمینه ای همراه باشد و در صورت وجود علائم دیگر، بررسی پزشکی لازم است.

 

2. تولید بیش از حد چربی پوست

 

 

غدد سباسه در پوست ماده ای روغنی به نام سبوم تولید می کنند. سبوم برای حفظ سلامت و انعطاف پوست ضروری است، اما تولید بیش از اندازه آن می تواند احتمال بسته شدن فولیکول ها را افزایش دهد.

 

پوست چرب به همین دلیل ممکن است بیشتر مستعد جوش های سرسیاه، سرسفید و سایر انواع آکنه باشد.

 

3. بسته شدن منافذ پوست

 

 

ترکیب چربی اضافی و سلول های مرده پوست می تواند دهانه فولیکول را مسدود کند. اگر این انسداد در سطح پوست قرار داشته باشد، ممکن است به شکل جوش سرسیاه دیده شود و اگر بسته باقی بماند، جوش سرسفید ایجاد شود.

 

4. التهاب و فعالیت باکتری های مرتبط با آکنه

 

 

باکتری Cutibacterium acnes به طور طبیعی روی پوست انسان وجود دارد و به خودی خود به معنی عفونت پوست نیست. در فولیکول مسدود شده، تغییرات محیطی و پاسخ التهابی پوست می توانند در ایجاد جوش های التهابی نقش داشته باشند.

 

5. عوامل ژنتیکی

 

 

اگر آکنه شدید در اعضای نزدیک خانواده وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به آکنه شدیدتر و ایجاد جای جوش نیز می تواند بیشتر باشد.

 

6. استرس

 

 

استرس به تنهایی علت تمام جوش ها نیست، اما در بعضی افراد می تواند آکنه موجود را تشدید کند. بنابراین کنترل استرس و داشتن خواب و سبک زندگی منظم می تواند در کنار درمان اصلی مفید باشد.

 

7. بعضی محصولات آرایشی و مراقبت از پوست

 

 

برخی محصولات چرب یا محصولاتی که منافذ پوست را مسدود می کنند ممکن است در افراد مستعد باعث ایجاد یا تشدید جوش شوند. برای پوست مستعد آکنه بهتر است محصولاتی انتخاب شوند که روی بسته بندی آنها عباراتی مانند oil-free یا non-comedogenic درج شده باشد.

 

8. اصطکاک و تماس مداوم با پوست

 

 

فشار، گرما، عرق و اصطکاک مداوم می توانند در بعضی افراد باعث ایجاد نوعی آکنه به نام acne mechanica شوند. تماس مداوم وسایل یا لباس های تنگ با پوست می تواند این وضعیت را تشدید کند.

 

انواع جوش صورت

 

 

آکنه فقط یک نوع جوش نیست و ضایعات آن ظاهر متفاوتی دارند.

 

جوش های سرسیاه

این جوش ها به شکل نقاط تیره روی پوست دیده می شوند و در اثر باز بودن کومدون و تماس محتویات آن با هوا ایجاد می شوند.

 

جوش های سرسفید

کومدون های بسته معمولا به شکل برجستگی های کوچک سفید یا هم رنگ پوست دیده می شوند.

 

پاپول ها

برجستگی های کوچک، قرمز و ملتهب هستند که ممکن است حساس یا دردناک باشند.

 

پوسچول ها

این نوع جوش ها معمولا دارای مرکز سفید یا زردرنگ حاوی چرک هستند و اطراف آنها قرمز و ملتهب است.

 

ندول و کیست

ندول ها و کیست های آکنه ضایعات عمیق تر و معمولا دردناک تری هستند. آکنه شدید می تواند احتمال ایجاد اسکار دائمی را افزایش دهد و بهتر است برای درمان آن به متخصص پوست مراجعه شود.

 

چگونه از ایجاد جوش صورت جلوگیری کنیم؟

 

 

پیشگیری به معنای جلوگیری کامل از آکنه نیست، اما عادت های درست مراقبت از پوست می توانند به کنترل آن کمک کنند.

 

صورت را بیش از حد نشویید

برای پوست مستعد آکنه، شست وشوی ملایم صورت تا دو بار در روز و بعد از تعریق می تواند مناسب باشد. شست وشوی مکرر و استفاده از اسکراب های خشن ممکن است پوست را تحریک کند.

 

جوش ها را فشار ندهید

ترکاندن یا فشار دادن جوش می تواند التهاب را افزایش دهد و احتمال ایجاد لک و اسکار را بیشتر کند.

 

محصولات مناسب پوست انتخاب کنید

برای پوست های مستعد آکنه بهتر است از محصولات غیرکومدون زا و فاقد چربی اضافی استفاده شود.

 

بعد از ورزش صورت را تمیز کنید

عرق، چربی و اصطکاک می توانند در بعضی افراد آکنه را تشدید کنند. بعد از ورزش بهتر است صورت با یک شوینده ملایم تمیز شود.

 

موهای چرب را مرتب بشویید

اگر موهای چرب با پیشانی و صورت تماس داشته باشند، ممکن است در بعضی افراد باعث تشدید جوش در اطراف خط رویش مو شوند.

 

در برابر آفتاب از پوست محافظت کنید

آفتاب گرفتن درمان آکنه محسوب نمی شود. بعضی داروهای آکنه نیز حساسیت پوست به نور خورشید را افزایش می دهند. استفاده از ضدآفتاب وسیع الطیف و غیرکومدون زا هنگام قرار گرفتن در فضای باز توصیه می شود.

 

درمان جوش صورت چگونه انجام می شود؟

 

 

درمان آکنه به شدت و نوع جوش بستگی دارد و یک روش واحد برای همه افراد وجود ندارد. در موارد خفیف ممکن است محصولات موضعی بدون نسخه بتوانند به کنترل آکنه کمک کنند. در موارد متوسط یا شدید، پزشک ممکن است ترکیبی از داروهای موضعی و خوراکی را تجویز کند.

 

از درمان های رایج آکنه می توان به بنزوئیل پروکساید، رتینوئیدهای موضعی مانند آداپالن، اسید آزلائیک و برخی ترکیبات دارویی دیگر اشاره کرد. راهنماهای درمانی، انتخاب دارو را بر اساس شدت آکنه و شرایط فرد توصیه می کنند.

 

بنزوئیل پروکساید

بنزوئیل پروکساید یکی از مواد شناخته شده در درمان آکنه است و می تواند در درمان جوش های التهابی نقش داشته باشد. ممکن است در ابتدای مصرف باعث خشکی یا تحریک پوست شود. همچنین می تواند بعضی پارچه ها و موها را بی رنگ کند، بنابراین باید طبق دستور محصول یا توصیه پزشک استفاده شود.

 

آداپالن و سایر رتینوئیدهای موضعی

رتینوئیدهای موضعی به باز شدن منافذ و جلوگیری از تشکیل کومدون های جدید کمک می کنند و از گزینه های مهم درمان آکنه محسوب می شوند. این داروها ممکن است در ابتدای مصرف باعث خشکی و تحریک پوست شوند. همچنین رتینوئیدهای موضعی در دوران بارداری نباید استفاده شوند و در صورت بارداری یا برنامه برای بارداری باید با پزشک مشورت شود.

 

اسید آزلائیک

اسید آزلائیک یکی دیگر از گزینه های درمانی آکنه است و می تواند در بعضی افراد برای جوش و لک های باقی مانده پس از التهاب مفید باشد.

 

آیا آنتی بیوتیک برای درمان جوش لازم است؟

 

 

در بعضی موارد متوسط تا شدید آکنه، پزشک ممکن است آنتی بیوتیک خوراکی یا موضعی تجویز کند. اما استفاده خودسرانه از آنتی بیوتیک برای جوش توصیه نمی شود. راهنماهای درمانی استفاده از ترکیبات مناسب و دوره درمان مشخص را توصیه می کنند و در بسیاری از رژیم های درمانی، آنتی بیوتیک در کنار داروهای موضعی مانند بنزوئیل پروکساید استفاده می شود.

 

ایزوترتینوئین برای چه کسانی استفاده می شود؟

 

 

ایزوترتینوئین یک داروی قوی برای درمان بعضی انواع شدید آکنه است و می تواند برای افرادی که آکنه شدید، مقاوم یا مستعد ایجاد اسکار دارند مورد استفاده قرار گیرد.

 

این دارو نباید خودسرانه مصرف شود و نیازمند ارزیابی و پیگیری پزشکی است. به ویژه در افرادی که امکان بارداری دارند، ملاحظات ایمنی بسیار مهم است و قوانین و پروتکل های مربوط به پیشگیری از بارداری باید رعایت شود.

 

آیا درمان های خانگی جوش صورت موثر هستند؟

 

 

بسیاری از توصیه های قدیمی مانند استفاده از خمیردندان، آبلیمو، سرکه، جوش شیرین یا اسکراب های زبر برای درمان جوش پشتوانه قابل اتکایی ندارند و بعضی از آنها می توانند باعث تحریک یا سوختگی پوست شوند.

 

بنابراین برای درمان آکنه بهتر است به جای آزمودن مواد خانگی مختلف، از محصولات شناخته شده ضدآکنه و روش مراقبت ملایم از پوست استفاده شود. اگر جوش ها شدید، دردناک یا ماندگار هستند، مراجعه به متخصص پوست انتخاب مناسب تری است. متخصصان پوست نیز تأکید می کنند که تحریک پوست و تغییر مداوم درمان ها می تواند وضعیت آکنه را بدتر کند.

 

برای درمان جوش صورت چقدر باید صبر کرد؟

 

 

درمان آکنه معمولا فوری نیست. ممکن است چند هفته زمان لازم باشد تا بهبود اولیه دیده شود و برای رسیدن به نتیجه بهتر باید درمان به شکل منظم ادامه پیدا کند.

 

آکادمی پوست آمریکا اشاره می کند که برای مشاهده بهبود اولیه معمولا حدود 6 تا 8 هفته زمان لازم است و پاک شدن قابل توجه پوست ممکن است چند ماه طول بکشد.

 

بنابراین تغییر دادن محصول ضدجوش هر چند روز یک بار یا استفاده همزمان از چند ماده فعال، لزوما باعث درمان سریع تر نمی شود و حتی می تواند پوست را تحریک کند.

 

چه زمانی برای جوش صورت باید به پزشک مراجعه کرد؟

 

 

در شرایط زیر بهتر است با متخصص پوست مشورت کنید:

• جوش ها بزرگ، عمیق یا بسیار دردناک هستند.
• آکنه روی صورت، پشت یا قفسه سینه گسترده شده است.
• جای جوش یا اسکار در حال ایجاد شدن است.
• درمان های بدون نسخه پس از چند هفته نتیجه مناسبی نداده اند.
• جوش ها به طور مکرر عود می کنند.
• آکنه روی کیفیت زندگی یا اعتماد به نفس فرد اثر قابل توجهی گذاشته است.
• جوش ها در بزرگسالی به صورت ناگهانی و شدید شروع شده اند.

 

درمان زودهنگام آکنه شدید می تواند به کاهش احتمال ایجاد اسکار کمک کند.

 

چند باور اشتباه درباره جوش صورت

 

 

آیا جوش فقط به دلیل کثیف بودن پوست ایجاد می شود؟

خیر. آکنه حاصل مجموعه ای از عوامل مانند تولید چربی، انسداد فولیکول، التهاب، هورمون ها و زمینه ژنتیکی است. شست وشوی بیش از حد نیز می تواند پوست را تحریک کند.

 

آیا ترکاندن جوش باعث زودتر خوب شدن آن می شود؟

خیر. فشار دادن جوش می تواند التهاب و احتمال ایجاد لک و اسکار را افزایش دهد.

 

آیا آفتاب جوش را درمان می کند؟

آفتاب درمان استاندارد آکنه نیست و قرار گرفتن بیش از حد در معرض اشعه UV به پوست آسیب می زند. علاوه بر این، برخی داروهای آکنه پوست را نسبت به نور حساس تر می کنند.

 

آیا هر نوع پوست چرب حتما جوش می زند؟

خیر. چربی پوست یکی از عوامل موثر در ایجاد آکنه است اما تنها عامل نیست و عوامل مختلفی در بروز جوش نقش دارند.

 

آیا هر جوشی نیاز به آنتی بیوتیک دارد؟

خیر. آنتی بیوتیک برای همه انواع آکنه لازم نیست و مصرف آن باید بر اساس نوع و شدت آکنه و نظر پزشک باشد.

 

جمع بندی

جوش صورت یا آکنه نتیجه یک عامل واحد نیست و عواملی مانند چربی اضافی پوست، بسته شدن فولیکول ها، التهاب، تغییرات هورمونی و ژنتیک می توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.

 

برای کنترل آکنه بهتر است پوست را با ملایمت تمیز کنید، از محصولات غیرکومدون زا استفاده کنید، جوش ها را فشار ندهید و به درمان فرصت کافی بدهید. در آکنه های شدید، دردناک یا مقاوم نیز بهتر است درمان زیر نظر متخصص پوست انجام شود.

 

درمان آکنه معمولا زمان می برد، اما با انتخاب روش مناسب می توان تعداد جوش ها را کاهش داد و احتمال ایجاد جای جوش را کمتر کرد.