شمس‌الدین ابوالمعالی امیر قابوس,متولد 366 قمری است .(مقتول 403ق) نویسنده, شاعر, خطاط و چهارمین امیر گرگان و طبرستان و گیلان و دیلمان و مردی ادیب و ادیب پرور بود.وی از سلسله‏ی آل زیار و از پادشاهان ادب‏پرور زمان خود بود كه بسیاری از شاعران فارسی و عربی زبان، حكما و دانشمدان تحت حمایت او به سر می‏بردند. پایتخت او از مراكز علم و ادب آن روزگار به حساب می‏آمد و شعرایی چون: خسروی سرخسی و قمری گرگانی و دانشمندانی چون: ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا به درباش رفت و آمد داشتند. ابوریحان بیرونی كتاب معروف خود «آثار الباقیه» را در 390 ق به نام قابوس تألیف كرد. قابوس به عربی و فارسی شعر می‏سرود و در فن انشاء نثر عربی مهارت داشت. در زمینه‏ی خط نیز ماهر بود و خط ثلث و نسخ او در نهایت خوبی بود.
گروه : مشاهیر ملی
رشته : زبان و ادبیات فارسی
گرایش : نویسنده,شاعر و خطاط
والدین و انساب : شمس‌الدین ابوالمعالی امیر قابوس, فرزند وشمگیر بن زیار دیلمی است.
زمان و علت فوت : شمس‌الدین ابوالمعالی امیر قابوس در سال 403ق به توطئه بعضی از سردارانش اسیر و مقتول شد و در اطراف گرگان به خاك سپرده شد. بعد از او پسرش, فلك‌المعالی منوچهر جای اورا گرفت.
مشاغل و سمتهای مورد تصدی : شمس‌الدین ابوالمعالی امیر قابوس،پس از پناه دادن به فخرالدوله,دیلمی كه از خویشان نزدیكش بود, مورد تهاجم برادران فخرالدوله, عضدالدوله و مؤیدالدوله قرار گرفت و شكست خورد و از سال 371 تا سال 388ق به خراسان پناه برد, و با وجود مساعدت نوح بن منصور سامانی موفقیتی بدست نیاورد. در سال 388 مجدداً بر گرگان وطبرستان و گیلان مسلط گشت . امیر قابوس از نویسندگان بزرگ عهد خود بود و رسائلی از او به عربی و اشعاری به عربی و فارسی باقی مانده است.
همفکران فرد : بزرگانی چون ابو علی سینا, ابوریحان بیرونی و ابن هندو به در بار او راه یافتند و ابوریحان كتاب «آثارالباقیه» را به نام شمس‌الدین ابوالمعالی امیر قابوس ،نوشت. گروه بسیاری از شعرا و سخنوران نیز اورا ستوده‌اند
چگونگی عرضه آثار : شمس‌الدین ابوالمعالی امیر قابوس به عربی و فارسی شعر می‏سرود و در فن انشاء نثر عربی مهارت داشت. در زمینه‏ی خط نیز ماهر بود و خط ثلث و نسخ او در نهایت خوبی بود.گویند صاحب بن عباد هرگاه خط او را می‏دید به بال و پر طاوس تشبیه می‏كرد و می‏گفت: «هذا خط قابوس ام‏جناح طاوس». قابوس به نثر عربی رسائلی دارد كه ابوالحسن علی بن محمد یزدادی آن را جمع‏آوری كرده و نام آن را «كمال البلاغه»گذاشته است. ابن‏اسفندیار در «تاریخ طبرستان» خود قطعاتی از آن را آورده است.

---

آثار :
    1  كمال‌البلاغه