دختری که با دو قلب زندگی کرد؛ ماجرای عجیب هانا کلارک

دختری که با دو قلب زندگی کرد

 

داستان هانا کلارک (Hana Clarke)، دختر اهل ولز، یکی از موارد کم سابقه در تاریخ جراحی قلب و پیوند اعضا به شمار می رود.

 

 

او در کودکی به بیماری شدید قلبی مبتلا شد و پزشکان برای نجات جانش، به جای خارج کردن قلب بیمار، یک قلب اهدایی را در کنار قلب خودش قرار دادند.

 

به این ترتیب، هانا برای حدود 10 سال با دو قلب در بدنش زندگی کرد؛ تا اینکه در سال 2006 پزشکان متوجه شدند قلب اصلی او به اندازه کافی بهبود یافته است و می توان قلب اهدایی را خارج کرد.

 

هانا کلارک چه مشکلی داشت؟

 

 

هانا کلارک در ولز متولد شد و در دوران نوزادی به کاردیومیوپاتی مبتلا شد؛ بیماری ای که می تواند توانایی عضله قلب برای پمپاژ خون را به شدت کاهش دهد.

 

وقتی هانا حدود 2 سال داشت، وضعیت قلب او بسیار وخیم بود و پزشکان نگران بودند که قلبش نتواند نیاز بدن به گردش خون را تامین کند. در آن زمان، یک پیوند قلب برای نجات جان او انجام شد.

 

چرا قلب جدید را کنار قلب خودش قرار دادند؟

 

 

عمل هانا با روش خاصی انجام شد که به آن پیوند قلب هتروتوپیک یا اصطلاحا «پیوند پگی بک» گفته می شود. در این روش، قلب بیمار به طور کامل خارج نمی شود.

 

قلب اهدایی در کنار قلب بیمار قرار می گیرد و قلب جدید بخش اصلی کار پمپاژ خون را بر عهده می گیرد. در مورد هانا، پزشکان امیدوار بودند که قلب خودش در مدت زمانی که تحت فشار کمتری قرار دارد، فرصت استراحت و بازیابی پیدا کند.

 

این تصمیم در آن زمان اهمیت زیادی داشت، زیرا روش های مکانیکی پشتیبانی از قلب که امروزه مورد استفاده قرار می گیرند، در دهه 1990 به اندازه امروز در دسترس و قابل اعتماد نبودند.

 

زندگی هانا با دو قلب

 

 

پس از انجام عمل، قلب اهدایی وظیفه اصلی پمپاژ خون را انجام می داد و قلب خود هانا نیز در بدنش باقی مانده بود. اما زندگی با قلب پیوندی به معنای نیاز به مصرف داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی بود.

 

این داروها برای جلوگیری از رد شدن قلب اهدایی ضروری هستند، اما می توانند خطر ابتلا به برخی عوارض و عفونت ها را افزایش دهند.

 

هانا در سال های بعد با عوارض جدی مرتبط با داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی نیز روبه رو شد و تحت درمان های مختلف قرار گرفت.

 

اتفاقی که همه چیز را تغییر داد

 

 

حدود 10 سال پس از نخستین پیوند، پزشکان متوجه شدند بدن هانا در حال رد کردن قلب اهدایی است. در چنین شرایطی، ادامه استفاده از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی نیز می توانست مشکلات بیشتری ایجاد کند.

 

از طرف دیگر، پزشکان بررسی کردند که آیا قلب اصلی هانا که سال ها در بدن او استراحت کرده بود، توانایی بازگشت به فعالیت طبیعی را دارد یا نه.

 

بررسی ها نشان داد که قلب اصلی او به اندازه کافی بهبود یافته است تا بتواند دوباره گردش خون بدن را بر عهده بگیرد.

 

خارج کردن قلب اهدایی بعد از 10 سال

 

 

در 20 فوریه 2006، هانا در بیمارستان Great Ormond Street لندن تحت عمل جراحی قرار گرفت. پزشکان قلب اهدایی را خارج کردند و قلب اصلی هانا را دوباره به طور کامل وارد چرخه گردش خون کردند.

 

این عمل در آن زمان بسیار کم سابقه بود و گزارش های پزشکی آن را یکی از نخستین موارد شناخته شده در بریتانیا می دانستند که در آن قلب خود بیمار پس از چنین پیوندی دوباره توانسته بود به تنهایی کار کند.

 

قلبی که بعد از سال ها دوباره کار کرد

 

 

نکته جالب این پرونده این بود که قلب اصلی هانا هنگام انجام نخستین پیوند، توانایی کافی برای پمپاژ موثر خون نداشت. اما پس از حدود یک دهه استراحت و کاهش فشار کاری، عملکرد آن بهبود پیدا کرده بود.

 

پزشکان معتقد بودند که قلب هانا در طول این سال ها فرصت پیدا کرده است تا با کمک قلب اهدایی، از فشار خون شدید خارج شود و توانایی عملکردی خود را بازیابد. گزارش های پزشکی منتشرشده درباره این پرونده نیز بر همین روند بهبود تاکید داشتند.

 

هانا بعد از عمل چه وضعیتی داشت؟

 

 

عمل جراحی با موفقیت انجام شد و هانا تنها چند روز پس از جراحی از بیمارستان مرخص شد. یکی از مهم ترین پیامدهای این جراحی این بود که پس از خارج شدن قلب اهدایی، دیگر نیازی به ادامه همان درمان های سرکوب کننده سیستم ایمنی برای حفظ قلب پیوندی وجود نداشت.

 

این موضوع می توانست خطر برخی عوارض ناشی از مصرف طولانی مدت این داروها را کاهش دهد.

 

آیا هانا واقعا با دو قلب زندگی می کرد؟

 

 

بله، اما این عبارت نیاز به توضیح دارد. هانا دو قلب در قفسه سینه داشت، ولی هر دو قلب به شکل معمول و مستقل مانند دو قلب جداگانه عمل نمی کردند.

 

قلب اهدایی در کنار قلب اصلی قرار گرفته بود و بخش عمده کار گردش خون را انجام می داد. قلب اصلی نیز در بدن باقی مانده بود و بعدها، پس از بهبود، دوباره توانست نقش اصلی خود را بر عهده بگیرد.

 

به همین دلیل اصطلاح «دختر دو قلبی» بیشتر یک عنوان رسانه ای برای توصیف این پرونده است. اصطلاح پزشکی دقیق تر برای روش انجام شده، پیوند قلب هتروتوپیک است.

 

چرا این پرونده برای پزشکی اهمیت داشت؟

 

 

پرونده هانا فقط به دلیل داشتن دو قلب جالب نبود. اهمیت اصلی آن در این بود که نشان داد در شرایط خاص، یک قلب آسیب دیده ممکن است در صورت کاهش فشار کاری، توانایی قابل توجهی برای بازیابی داشته باشد.

 

البته این موضوع به این معنا نیست که هر قلب بیمار می تواند بدون درمان بهبود پیدا کند. وضعیت هانا یک مورد خاص بود و تصمیم گیری درباره امکان بازیابی عملکرد قلب کاملا به علت بیماری، شدت آسیب و شرایط هر بیمار بستگی دارد.

 

پزشکان بعدها از این تجربه به عنوان یکی از نمونه های مهم در بحث بازیابی عملکرد قلب پس از حمایت موقت یاد کردند.

 

سرنوشت این دختر شگفت انگیز

 

 

داستان هانا در سال 2009، زمانی که 16 سال داشت، بار دیگر مورد توجه رسانه ها قرار گرفت. در آن زمان گزارش شد که او پس از جراحی سال 2006 زندگی عادی تری پیدا کرده و دیگر وابستگی قبلی به داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی بدن را نداشته است.

 

پرونده او یکی از نمونه های نادر در تاریخ پیوند قلب محسوب می شود؛ نمونه ای که نشان داد گاهی یک عضو آسیب دیده، در شرایط مناسب، می تواند ظرفیت بازگشت عملکرد خود را داشته باشد.

 

چند نکته مهم درباره داستان هانا کلارک

• هانا در حدود 2 سالگی تحت عمل پیوند قلب قرار گرفت.
• قلب اصلی او از بدنش خارج نشد و قلب اهدایی در کنار آن قرار گرفت.
• او حدود 10 سال با این وضعیت زندگی کرد.
• در سال 2006 بدن او شروع به رد کردن قلب اهدایی کرد.
• پزشکان دریافتند قلب اصلی او توانایی کافی برای ادامه فعالیت دارد.
• قلب اهدایی در فوریه 2006 خارج شد.
• قلب اصلی هانا دوباره مسئولیت اصلی گردش خون را بر عهده گرفت.
• این پرونده در آن زمان یکی از موارد بسیار کم سابقه در جراحی قلب بریتانیا بود.

 

ماجرای هانا کلارک یکی از عجیب ترین و در عین حال آموزنده ترین پرونده های پزشکی در زمینه پیوند قلب است. او در کودکی به بیماری شدید قلبی مبتلا شد و برای نجات جانش یک قلب اهدایی در کنار قلب خودش قرار گرفت.

 

سال ها بعد، زمانی که قلب اهدایی با مشکل مواجه شد، پزشکان دریافتند قلب اصلی هانا که برای مدت طولانی در بدنش باقی مانده بود، توانسته است عملکرد خود را بازیابی کند. در نتیجه، قلب اهدایی خارج شد و قلب اصلی دوباره فعالیت خود را به تنهایی ادامه داد.

 

 

این پرونده نشان داد که در برخی شرایط خاص، قلب آسیب دیده می تواند پس از یک دوره حمایت و کاهش فشار کاری، بخشی از عملکرد خود را بازیابد؛ هرچند این اتفاق یک وضعیت استثنایی است و نمی توان آن را به همه بیماران قلبی تعمیم داد.