حاملگی خارج از رحم چیست؟آیا خطرناک است؟
صبح كه از خواب بیدار میشود احساس می‌كند مثل همیشه نیست. انگار كه مریض شده و احساس ضعف می‌كند و یكباره دچار حالت تهوع میشود. او نه تنها از این وضعیت ناراحت نمی‌شود كه احساس شادی و شعف هم می‌كند. چندماهی است كه منتظر این علامت‌هاست؛ علامتی كه نشان از آمدن یك مسافر كوچولو دارد، اما این خوشحالی مدت زیادی دوام نمی‌آورد و حالا كه دیگر احساس می‌كند مادر شده، دچار دل‌درد، سرگیجه و خونریزی میشود.
حاملگی نابجا یا خارج رحمی، از مهمترین شرایط اورژانسی در بارداری محسوب میشود كه با تشخیص هر چه سریع‌تر آن موجب نجات مادر و حفظ باروری مجدد وی می‌گردد.
خطرناك ولی بی‌سر و صدا
علائم بارداری خارج رحمی گاهی می‌تواند بیمار را دچار اشتباه و خیال كند كه دچار عفونت ادراری یا مشكلات گوارشی و مسمومیت شده است و گاهی، خونریزی مشابه قاعدگی داشته باشد و حتی متوجه بارداری نشود.
به طور كلی تشخیص ابتدایی بارداری خارج رحمی مشكل است و معمولا چنین زنانی می‌گویند ابتدا علائمی مانند حاملگی طبیعی داشته‌اند؛ مثل تاخیر قاعدگی، حساس شدن پستان‌ها، تهوع و استفراغ اما زنگ خطر با این علائم زده نمی‌شود و بیمار دچار درد لگنی، شكمی و خونریزی از واژن میشود و سرانجام سرگیجه و غش به دلیل افت فشارخون بر اثر خونریزی غیرطبیعی سراغش می‌آید.
مشكل كجاست؟
تخمك بارور شده معمولا 4 تا 5 روز طول می‌كشد كه مسیر لوله رحمی از تخمدان تا رحم را طی كند و حدود 6 تا 7 روز بعد از لقاح در رحم لانه‌گزینی می‌كند. شایع‌ترین علت حاملگی خارج رحمی، تخریب لوله رحمی و ایجاد انسداد یا تنگی لوله است. همچنین احتمال دارد مشكل در دیواره‌های لوله وجود داشته باشد كه نتواند مانند حالت طبیعی منقبض شده و تخم بارور را به داخل رحم به حركت درآورد.
چه كسانی بیشتر در معرض خطرند؟
خطر بارداری خارج رحمی در زنانی كه دچار عفونت‌های لگن، حاملگی خارج رحمی قبلی، آسیب‌های لوله‌ای بر اثر اعمال جراحی و همچنین چسبندگی‌های لوله‌ای، اختلال مادرزادی لوله‌های رحم، استفاده از IUD و بخصوص از نوع پروژسترونی آن و استفاده از داروهای كمك‌باروری برای درمان نازایی (داروی محرك تخمك‌گذاری) هستند، بیشتر است.
چه زمانی باید به پزشك مراجعه كرد؟
به دنبال حاملگی نابجا در لوله رحم، دیواره نازك لوله كشیده میشود و باعث درد در ناحیه زیر شكم میشود و ممكن است حتی شما دچار خونریزی از ناحیه واژن نیز شوید. بر اثر رشد تخمك، لوله رحم ممكن است پاره شود و در نتیجه خونریزی شدید در ناحیه شكم رخ دهد و باعث درد و در نهایت غش شود و این حالت‌ها برای هر زنی كه از نظر جنسی فعال است و در سن باروری قرار دارد ممكن است به وجود بیاید.
پس با مشاهده علائمی مثل درد شكمی و خونریزی واژینال در صورت مثبت بودن تست بارداری باید به اورژانس مراجعه كنید. ابتدا یك آزمایش ادرار برای اثبات حاملگی از شما گرفته میشود، چنانچه جواب مثبت بود، آزمایش خون از نظر سطح هورمون HCG انجام میشود.
درمان با توجه به اندازه جنین
نوع درمان بستگی به اندازه و محل بارداری خارج رحمی دارد. در مراحل اولیه كه اندازه تخمك كوچك است از داروی متوتروكسات استفاده میشود. این دارو تخمك بارورشده را حل كرده و توسط بدن جذب می‌گردد.
نگران تكرار حاملگی خارج رحمی نباشید
اگر شما حاملگی خارج رحمی قبلی داشته‌اید یا چنانچه دوره قاعدگی‌تان به تاخیر افتاده یا خونریزی قاعدگی‌تان با حالت عادی متفاوت است یا در ناحیه شكم درد غیرطبیعی دارید حتما باید به پزشك مراجعه كنید.
بسیاری از زنان می‌توانند بعد از یك حاملگی خارج رحمی، حاملگی طبیعی داشته باشند و هرگز نباید نگران تكرار این نوع حاملگی باشند. پزشكان توصیه می‌كنند كه بعد از بارداری خارج رحمی تا 3 ماه بارداری بعدی به تعویق بیفتد تا وضعیت جسمی برای بارداری طبیعی كاملا بهبود پیدا كند.
