کدام رژیم های لاغری مفید و کدام مضر هستند؟
رژیم لاغری نامتعادل
رژیمى است كه هیچ كالرى اى به بیمار نمى رسد و فقط مایعات و الكترولیت هاى بیمار تامین مى گردد. این رژیم براى وزن هاى بالا مورد استفاده قرار مى گیرد و معمولاً بیماران باید تحت كنترل در بیمارستان باشند. كاهش وزن در روز هاى اول در حدود 1 تا 2 كیلوگرم و بعد از آن روزانه 300 تا 500 گرم كاهش وزن را در بیمار شاهد خواهیم بود. اجرای این رژیم برای بیش از 4-2 هفته توصیه نمى شود.
2 – رژیم بسیار کم كالرى
این رژیم به شكل هاى مختلف مورد استفاده قرار مى گیرد. در بعضى از انواع آنها روزانه به فرد 600- 400 كالرى داده مى شود كه 80 درصد از این مقدار از كربوهیدرات ها تامین مى گردد و 10 درصد از چربى و 10 درصد باقى مانده به پروتئین ها اختصاص مى یابد.
در بعضى از انواع دیگر این رژیم ها روزانه به فرد 100 گرم چربى و حدود 160- 100 گرم پروتئین داده مى شود. این رژیم ها باعث از دست رفتن سریع مایعات بدن شده و در اثر استفاده از آنها تهوع ، استفراغ و بى اشتهایى به دلیل افزایش كتون ها (مواد كتونى) در بدن عارض مى گردد. به طور كلى این رژیم ها، فقط به افرادى كه در بیمارستان بسترى هستند و دسترسى به پرستار و پزشك بسیار آسان است، داده مى شود تا به طور همزمان مولتى ویتامین – مینرال و الكترولیت ها را دریافت مى كنند توصیه مى شود و از عوارض آن در افراد عادى مرگ ناگهانى، اریتمى قلبى، كاهش فشار خون، غش و بیهوشى، ریزش مو ، خشكى و پوسته پوسته شدن پوست و از همه مهم تر و شایع تر افسردگى است. برگشتن به وزن اولیه در این افراد سریع صورت مى گیرد.
3 – رژیم هاى فانتزى
انواع دیگرى از رژیم ها وجود دارد كه رژیم هاى فانتزى نامیده مى شود. در واقع اینها رژیم هایى هستند كه در هر روز یك میوه خاص را توصیه مى كنند یا مثلاً یك روز كامل فقط شیر یا بستنى و … می خورند که به دلیل كاهش كالرى دریافتى وزن كاهش مى یابد. ولى این كاهش از یك اصل بسیار مهم در كاهش وزن دور بوده و آن اصل تعادل است، یعنى این رژیم ها متعادل نبوده و تمام مواد مغذى مورد نیاز براى بدن فرد را به وى نمى رساند. در نتیجه این كاهش وزن عوارض بدى را در دراز مدت به دنبال خواهد داشت.
رژیم لاغری متعادل و اصولی
یك رژیم متعادل رژیمى است كه تمام نیازهاى بدن را به مواد مغذى تامین كند و طورى نباشد كه سلامت فرد را به خطر اندازد و عوارض سویى نظیر سردرد، ضعف و یا ریزش مو را به دنبال داشته باشد.
بهترین نوع رژیم، رژیمى است كه توزیع كالرى در آن به صورت زیر است :
?? درصد از كالرى دریافتى از منابع كربوهیدراتى (ترجیحاً كربوهیدرات هاى پیچیده مثل نان و برنج ).
?? درصد از كالرى دریافتى از منابع پروتئینى (انواع گوشت ها، لبنیات و حبوبات).
?? درصد از كالرى دریافتى از منابع چربى (انواع روغن ها، مغزها و سس ها).
به نظر مى رسد كه كاهش چربى رژیم هر چقدر بیشتر باشد، فرد سایز بیشترى كم مى كند. بنابراین اگر به دنبال سایز كم كردن هستید توصیه من به شما این است كه چربى هاى رژیم خود را محدود كنید.
در پایان بهتر است كه بدانیم براى خانم ها رژیم هاى زیر 1200 كالرى و براى آقایان زیر 1400 كالرى توصیه نمى شود و بهترین رژیم ها آنهایى است كه در 6-5 وعده غذایى تنظیم شده باشد و براى كاهش عوارض جانبى، كاهش وزن نباید بیشتر از 2 تا 4 كیلوگرم در ماه باشد. براى جلوگیرى از عادت كردن بدن، از استفاده بى اراده از رژیم های متعدد باید پرهیز كرد یعنى اینطور نباشد که چند هفته فرد در رژیم باشد و بعد آن را رها كند.
همچنین باید كاهش كالرى طورى باشد كه به تدریج به كالرى پائین تر رسید تا بر اساس كاهش كالرى كاهش وزن صورت بگیرد.
آخرین موردى كه بحث در مورد آن را لازم مى دانم موضوع ورزش است. در واقع ورزش نه تنها در مورد كاهش وزن بلكه در تمام موارد براى حفظ سلامتى بسیار كارآمد است. اما ما مى خواهیم راجع به تاثیرات شگرف آن همراه با رژیم غذایى صحبت كنیم. در حقیقت براى كاهش وزن ورزش نباید كمتر از 3 بار در هفته و هر بار كمتر از 20 دقیقه باشد. بهترین حالت 3 بار در هفته و هر بار 45 دقیقه (مثلا پیاده روی ) است كه فرد با توجه به توانایى هاى خود مى تواند مدت آن را به تدریج افزایش دهد تا به زمان مورد نظر دست یابد.
